Z Kraju - „Zapomniane i nie ukarane zbrodnie!”

Pod takim tytułem trafiła w końcu do Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu wystawa przygotowana niestety nie przez Instytut Pamięci Narodowej czy Komisję Badań Zbrodni na Narodzie Polskim, ale przez grupę niezłomnych od lat i propagujących wiedzę okrucieństwa tamtych czasów i miejsc świadków zbrodni ukraińskich skupioną przy Stowarzyszeniu Upamiętniania Ofiar Zbrodni Ukraińskich i Nacjonalistów we Wrocławiu.

Warto dodać, iż na czele tej odważnej inicjatywy stoi prezes Szczepan Siekierka oraz aktywne wrocławskie środowisko kresowian, które od lat stara się przebić przez głuchą ścianę milczenia, jaka konsekwentnie oddziela większość naszych obywateli od prawdy tamtych tragicznych czasów. Wystawa ta, która 18 marca prawie na miesiąc zawitała do opolskiego muzeum jest niewątpliwie wstrząsającym świadectwem barbarzyńskich i okrutnych zbrodni, jakie spotkały Polaków żyjących od wieków na Kresach.

Wystawa ma przede wszystkim cenny charakter edukacyjny i historyczny, stąd winna trafić nie tylko do najważniejszych muzeów w Polsce, ale również zawitać do szkół, gdzie prawda o tamtych czasach bywa wciąż lekceważona i traktowana zdawkowo. Choć jak ma być inaczej – skoro przykład takiej postawy wobec ludobójstwa Polaków na Kresach pochodzi od najwyższych przedstawicieli władz w Polsce. Jak żenująco wyglądały choćby nie tak dawno obchody okrutnego mordu w Hucie Pieniackiej, którą dosłownie niemiecko-ukraiński oddział zmiótł z powierzchni ziemi, a gdzie obecny podczas tej rocznicy mordu polski prezydent stwarzał wrażenie, że nie wie o czym mówi.

Spolegliwy wobec tylko dyplomatycznego imperatywu wzorcowych stosunków ze zanarchizowaną Ukrainą wpisuje się w całą plejadę zachowań bezczelnie ignorujących już nie tylko żyjących jeszcze kresowian, ale wszystkie te niewinne ofiary, które na ołtarzu ojczyzny złożyły swe życie. Czyż żyjący wciąż tak licznie w Polsce kresowianie, którzy przeżyli nierzadko gehennę swoich rodzin, jeszcze na starość muszą przeżywać kolejne upokorzenia?

Na opolskiej ekspozycji znalazły się autentyczne fotografie ukazujące dramatyczne skutki ludobójczych czynów Ukraińców. Podano również wiarygodne liczby ofiar w poszczególnych miejscowościach. Zresztą plansze podzielone są na ówczesne powiaty i ilustrowane są archiwalnymi jak i współczesnymi zdjęciami. Każda z plansz, a znajduje się ich co najmniej kilkanaście, dostarcza podstawową topografię jak i statystykę ukraińskich zbrodni. Te plansze, choć czasami zbyt małe i wizualnie zagęszczone informacjami – co może dla zwiedzających osób starszych stanowić pewien kłopot, ukazują rozmiary kresowych zbrodni, jakie rozciągały się od województw wołyńskiego, lwowskiego, stanisławowskiego po tarnopolskie.

Wystawa ta dotyka tylko wierzchołka góry lodowej, który czeka w końcu na odkrycie przed polskim społeczeństwem. Jest przecież tematem bagatelizowanym nie tylko przez główne ośrodki opiniotwórcze w Polsce jak historycy, ośrodki uniwersyteckie, politycy, Kościół…etc, ale jest wciąż zagadnieniem nie do końca kompleksowo zbadanym i spopularyzowanym wśród polskiej młodzieży szkolnej. Warto też dodać, iż wystawa ta powstała dzięki olbrzymiemu wkładowi bezinteresownej pracy autentycznych miłośników tamtych pozostawionych stron o charakterze dokumentacyjnym i systematyzującym.

Smutne to, iż praca dokumentacji tamtych zbrodni i popularyzacji, która wykonywana jest przez osoby prywatne, niekiedy już starsze i schorowane, wciąż nie zajmuje organy państwowe, które statutowo są do tego powołane i przygotowane. Nie można w tym miejscu nie zapytać, gdzie są piony Instytutu Pamięci Narodowej? Gdzie są polscy historycy, archiwiści? Gdzie są prowadzone prace historyczne jak i prokuratorskie? Taką symboliczną wymowę posiada właśnie ta wystawa, która trafiła do Opola. Jest swoistym oskarżeniem polskich władz i polskiego społeczeństwa, iż mimo tak długiego milczenia o holocauście polskich kresów wciąż zezwala na jego dalsze zapomnienie.

To smutne, iż nawet ta wystawa była niekiedy okaleczona dzisiejszą poprawnością polityczną, gdzie na dobitnych kartach tamtych wypadków kłuły w oczy sztuczne określenia „ludobójcy”, a nie „ukraińscy bandyci” czy „bandy”, „zwyrodniali mordercy”…etc. Symbolicznie też zamykał napis każdą z przygotowanych plansz – Zbrobnie nie potępione i nie osądzone!